ergenlikte beslenme - ergenlikte beslenme önerileri - ergenlikte beslenme nasıl olmalıdır - ergenlikte beslenme listesi
ergenlikte beslenme

Ergenlik, bireyin gelişim süreci içerisinde çocukluk döneminin bitişiyle beraber sözü edilen dönemin başlangıcından fizyolojik olarak erişkinliğe ulaşıncaya kadar geçen bir gelişim dönemidir(1). Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından ergenlik dönemi olarak tanımlanan 10-19 yaş arası, bebeklikten sonra büyümenin en hızlı gerçekleştiği kritik bir dönemdir. Bu dönemde (kızlar:11-15 yaşlar arasında; erkekler: 13-16 yaşlar arasında) büyüme hızı artar ve kızlar 10-20 cm, erkekler 20-30 cm uzarlar. Ergenlik boyunca kızlar 10-20 cm, erkekler 20-30 cm uzarlar. Yetişkin boyunun %15-20’si, yetişkin ağırlığının %50’si, yetişkin iskelet kütlesinin %40’ı ergenlik döneminde kazanılır.

Yaşam boyu sürecek beslenme alışkanlıkları ergenlik döneminde yerleşir. Bu dönemdeki fiziksel değişiklikler bedenin besin gereksinimlerini de değiştirmektedir. Enerji, protein, vitamin ve mineral gereksinimi arttığı gibi, iştah da artmıştır.

Ergen beslenmesini değerlendirirken normal koşullarda günlük alması gereken miktarların bilinmesi gerekir. Ergenlik döneminde obezite ilerleyen yaşlarda metabolik sendrom için risk faktörüdür. Ancak büyüme ve gelişme göz önünde bulundurularak düşük kalorili diyet önerilmemektedir.

Ergenlik döneminde yetersiz beslenme ya da kötü beslenme alışkanlıkları sonucunda ileriki yıllarda osteoporoz, şişmanlık, hiperlipidemi, cinsel gelişimde gecikme, kalp-damar hastalıkları ve kanser önemli sorun olarak karşımıza çıkar.

Bunlarla birlikte günlük beslenme şekli, içeriği öyküde mutlaka sorgulanmalıdır. Her grup besini içeren sağlıklı bir diyet ve düzenli yapılan egzersiz ergenlerin sağlıklı büyüme ve gelişmesini sağlayacaktır(2).

Genel Öneriler

• Öğünler atlanmamalı, 3 ana ve 3 ara öğün şeklinde beslenin
• Kahvaltı etme alışkanlığı kazanın.
• Her öğünde 5 besin grubundan yiyecek bulunmasına dikkat edin.(süt/et/tahıl/meyve/sebze)
• Ara öğünde cips, kızartmalar gazlı içecekler çikolata, gofret, hazır kek, kurabiye bisküvi, kraker, şekerleme, hazır meyve suları tüketmek yerine süt, yoğurt, ayran, sütlü tatlılar ev yapımı kek, kurabiye, peynir, sebzeler-meyveler, taze sıkılmış meyve suları, kuru meyveler, yağlı tohumlar (fındık, ceviz vb.) tüketebilirsiniz.
• Sebze ve meyve tüketimini arttırın.

ergenlikte beslenme önerileri
ergenlikte beslenme önerileri

• Doymuş yağ ve trans yağ alımını azaltmak için tereyağı ve diğer hayvansal yağların kullanımı azaltın.
• Tam tahıl ürünlerini (tam tahıl ekmeği vb.) tercih edin
• Haftada en az iki kez balık (ızgara veya buğulama) tüketin.
• Yiyeceklerin yanında su tüketin.
• Tuz alımının sınırlandırın ve tuzlu işlenmiş ürünlerden kaçının.
• Günde en az 8-10 bardak su tüketin.
• Sağlıklı beslenmek için doğal ve taze besinlerin tercih edin, açıkta satılan besinlerden uzak durun.
• Ebeveynler çocuğa beslenme alışkanlıkları konusunda da örnek olmalı,çocuk aile sofrasında, aile bireyleri ile birlikte yemek yemelidir.
• Televizyon, bilgisayar, izleme, DVD, VCD gibi televizyon oyunları nedeniyle ekran başında geçirilen zaman, 2 saat ile sınırlandırın ve ekran karşısında besin tüketmeyin.

Kaynakça

1. Koç, Mustafa, Gelişim Psikolojisi Açısından Ergenlik Dönemi Ve Genel Özellikleri, Uludağ Üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü, sosyal bilimler enstitüsü dergisi sayı:17, yıl:2004/2 (231-256 s.)
2. Türk Ped Arş 2011; 46 Özel Sayı: 49-53.
3. Diyetisyenler İçin Hasta İzlem Rehberi, Ağırlık Yönetimi El Kitabı, Sağlık Bakanlığı, Ankara, 2017

Helal!
Helal! Bayıldım! Haha! Vay be! Üzüldüm! Kızdım
56

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin