glutensiz yaşam - çölyak - gluten - hastalık - sağlık
glutensiz yaşam

Son zamanlarda adını sıklıkla duyduğumuz gluten, kökeni İngilizceye dayanan yapıştırıcı, birleştirici anlamına gelen bir proteindir. Başta buğday olmak üzere çavdar, arpa, yulaf ve bunların unlarından elde edilen tüm besinlerde bulunur. Bu tür besinlerde fırında pişirme, kabartma özelliğinden dolayı önem arz etmektedir. Bireylerde genetik yapı sonucu gluten hassasiyeti oluşabilmekte ve çölyak hastalığı görülebilmektedir.

Çölyak hastalığı, bireyin glutenin bir parçası olan gliadine intoleransı ile ortaya çıkar. Gliadini hidrolize eden bir enzimin ince bağırsak mukozasında eksikliği ile görülür. İnce bağırsaktan sindirilemeyen gliadin, ince bağırsakta birikerek toksik etki yapar. Bireyde kendini bulantı, kusma, karın ağrısı, halsizlik, ishal şeklinde gösterir. Semptomlar genellikle çocukluk çağlarında ortaya çıkmaktadır. İleri dönemlerde hastalarda anemi, otoimmün hastalıklar, osteoporoz, bağırsak lenfoması görülebilir.

Yapılan son araştırmalara göre dünya genelinde 100 kişiden 1’inde bu bozukluğun meydana geldiği bildirilmektedir. Buna bağlı olarak gluten intoleransı dünya genelinde en yaygın intolerans çeşidi kabul edilir.

Çölyak hastalığının temel tedavisi yaşam boyu glutensiz beslenme şeklidir. Çölyak hastalarının glutensiz diyetlere kesinlikle uymaları gerekmektedir. Aksi takdirde glutene maruz kalındığında hastalık tekrar aktifleşecek ve semptomları tekrar kendini gösterecektir.

Glutensiz beslenen hastalarda semptomların önemli derecede azaldığı ve yaşam kalitelerinin iyileştiği bildirilmiştir. Bazı hastalarda gluten intoleransına ek olarak laktoz intoleransı da gelişebilmektedir. Bu nedenle süt ve süt ürünleri gibi laktoz içeren besinlerin de diyetten çıkarılması gerekmektedir. Yapılan çalışmalarda çölyak hastalığına sahip bazı bireylerde yulafın diğer gluten içeren gıdalara göre daha az etki ettiği gösterilmiştir.

Gluten İçeren Gıdalar:

  • Buğday
  • Arpa
  • Çavdar
  • Yulaf

Ve bu besinlerin unları ile yapılan her türlü besin (ekmek, makarna gibi) diyetten çıkarılmalıdır. Hastalar pirinç, baklagiller, sebze, meyve, et ve et ürünleri, mısır, gluteni ayrılmış buğday nişastası ve meyveleri günlük diyetlerinde rahatlıkla kullanabilirler. Hastalarda vitamin ve mineral eksikliği görüldüğünden ek olarak alınması gerekebilir.

Tüm bunlara ek olarak gluten hassasiyeti olmayan kişilerin günlük hayatlarında glutensiz diyet uygulanmalarının sağlığa olumlu ek bir katkısı olduğuna dair çalışmalar yetersizdir.

Sağlıkla kalın…

Helal!
Helal! Bayıldım! Haha! Vay be! Üzüldüm! Kızdım
81

3 YORUMLAR

  1. Benim yeğenim çölyak hastası, ama okullar dahil çoğu kurumun gluten ne, bu çocuklara nasıl bakılması lazım hiç bilmiyorlar. Böyle konularda bilgilendirme yaptığınız için teşekkür ediyorum

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin