sarajevo 1
sarajevo 1

Başlamadan önce Bosna gezimin diğer duraklarını okumak için Bölüm 1, Bölüm 2 ve Bölüm 3 başlıklı yazılarıma göz atabilirsiniz 🙂 Uzun bir aradan sonra Sarajevo günlüklerime dönüş yapabildim. Bu yazımızda hemen hemen herkesin muhakkak adını duyduğu veya resimlerde gördüğü, müthiş manzarası ile insanı kendine hayran  bırakan, irili ufaklı taşlar ile bezenmiş sokaklarında her şeyi iç içe yaşamanın hazzını duyacağınız Mostar.

Most kelimesi Slav dillerinde “köprü” anlamına gelmektedir, meşhur seyyâhımız Evliya Çelebi de bu yerden köprülü şehir olarak bahseder. Mostar ülkenin beşinci büyük şehridir ve tarihi ile ilgili rivayetlerde 1460 yılında kurulduğu, 1466-1468 yıllarında Osmanlı fetihleri ile Osmanlı hakimiyetine girdiği geçmektedir. Şehir ilk başlarda Neretva Nehri’nin sol tarafında yer alırken, 15.yüzyılda Sinan Paşa Camii ve Hamamı” inşaası ile Müslüman halk bu yapıların etrafında bir Müslüman mahallesi oluşturmuştur. O zaman ki kayıtlarda yaklaşık 16 Hıristiyan hanesinden bahsedilmektedir.

sarajevo 2
sarajevo 2

Gelelim Mostar ile özdeşleşmiş Neretva Nehri üzerinde nazlı bir gelin ve hüzünlü bir çiçek gibi salınmış olan, geleneğe göre bölgenin erkeklerinin, nişanlılarına cesaretlerini göstermek için düğünden önce dondurucu soğukta 20 metreyi aşan yükseklikten atladıkları meşhur “Mostar Köprüsüne”. Şüphesiz bu köprünün yapımı ile ilgili farklı farklı anlatımlar mevcut olduğundan ötürü ilk defa kim tarafından yapıldığı bilinmemektedir demek daha doğrudur. Köprünün hemen sol tarafında minaresiz bulunan mescidin müezzininin 1878’e kadar  köprünün ortasından ezan okuduğu bilgisi kayıtlara geçmiştir. Bosna savaşına kadar pek çok kez hasar görmüş ve 1993 yılında ki savaşta topçu ateşi ile tamamen yıkılmış, UNESCO ve Bosna Hersek Devleti’ nin çalışmaları ile bir Türk firması tarafından yeniden yapılmış ve 2004’te açılmıştır. Köprünün her iki tarafında Evliya Çelebi tarafından Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırıldığını söylediği iki küçük kale mevcuttur. Soldaki kale 1878’e kadar Baruthâne olarak kullanılmış, sağ tarafta ki kalenin zemin katı ise hapishane olarak kullanılmıştır. Bugün hala belli bir fiyat karşılığında atlayan sporcuları görmek mümkündür.

sarajevo 3
sarajevo 3

Elbette Mostar’ da da pek çok Osmanlı eseri hamam, çeşme, medrese, cami görmek mümkündür. Bunlardan önemli bir tanesi “Karagöz Bey Camii ve Külliyesi” dir. 1558 yılında halk arasında Karagöz olarak bilinen, Mostar köprüsünün bina emini olan Hacı Zaim Mehmed Bey tarafından; cami, medrese, kütüphane, çeşme ve günümüze ulaşmayan bir mektep olarak inşa edilmiştir. Külliye’de 1964-1965 yılları arasında köklü bir restorasyon yapılmış, toprak ilavesi ile seviye yükseltildiği için medrese ve diğer unsurlarda değişiklikler olmuştur. Bosna Savaşı’nda büyük tahribata uğramış, savaştan sonra yapılan restorasyon çalışmalarına Suudi Arabistan maddi destek sağlamıştır. Bu sebeple içerisinde Suudi motiflere yer verilmiş ve bazı bölümler tarihî özelliklerini kaybetmiştir.  Tüm bunlara rağmen köprüye giden yolda yıllardır gelip gidenleri karşılamaktadır.

sarajevo 4
sarajevo 4

Bir diğer tarihî cami “Koski Mehmet Paşa Camii” dir. 1618 yılında camiye ismini veren tımar defterdârlarından Koski Mehmed Paşa tarafından yaptırılmıştır. Savaşta zarar gören minaresi, iç ve dış alanı restore edilerek tekrar açılmıştır. Mostar köprüsünü ve nehrin sakin sakin akışını izleyebileceğiniz küçük bir bahçeye sahiptir. Ama diyorsanız ki köprüyü en güzel yerden çekmek istiyorum o zaman 98 adet daracık basamakları çıkmaya hazır olun. Bu basamakları aşıp minareye çıktığınız anda çektiğiniz bütün yorgunluğu unutacağınızı garanti edebilirim.

sarajevo 5 - sarajevo gezisi - bosna gezi rehberi - bosna hersek gezi rehberi
sarajevo 5

1635’ten günümüze kadar başarılı bir şekilde korunmuş Türk Evi ya da “Biscevica Evi” Neretva nehrinin hemen kenarına yapılmış iki katlı tipik bir eski Türk evidir. Evin üç odası da halılar ve oyma ahşap mobilyalarla döşenmiş, nehre bakan avlusunda küçük taburelere oturup akşamüzeri gün batımını izleyebilir ve enfes kahvenizi yudumlayabilirsiniz.

sarajevo 6
sarajevo 6

Daha büyük boyutlardaki tüccarlar ve arazi sahipleri için inşa edilmiş “Müslüm Bey Konağı” bugün konaklamaya ve ziyaret açıktır. Diğer bir yapı yüksek duvarların ardındaki “Kajtaz Evi” dir. Burası 16. yüzyılda, bir yargıç için yapılan çiftlik evinin harem bölümüdür ve Mostar’ ın en tarihî evidir. Bugün UNESCO koruması altındaki ev hala aynı aileye ait ve birçok eşyası iyi durumda. Bahçesi hurma ağaçları ile donanmış serinleyebileceğiniz ve dinlenebileceğiniz güzel bir mekandır.

sarajevo 7
sarajevo 7

1558′ de Mostar köprüsünün daha küçüğü şeklinde yapılmış başka bir köprü daha vardır;“Çarpık Köprü”. Bu köprüyü bulmak için biraz sokaktan aşağıya inmeniz yeterli olacaktır. Büyük köprüyü geçip soldaki ilk sokaktan girip aşağıya doğru yürüyün ve sonunda bu küçük köprüyü bulmuş olursunuz.

sarajevo 9
sarajevo 9

Kentte Sırp, Ortodoks ve Katolik Kilisesi ve İkinci Dünya Savaşı sırasında Mostar’ı savunurken ölenler için yapılmış olan “Partizan Abidesi” isimli anıt mezarlık bulunuyor. Eski zamanlarda bakırcı, terzi ve tabakçıların bulunduğu çarşılardan biri “Bakırcılar Çarşısı”;500 dükkan ve atölyelerle kentin ticari bölgesi olduğundan buraya altın geçit denmiştir. Modern zamanın bir getirisi olarak sizi kendine çağıran restoran ve kafelerin yanı sıra hediyelik eşyadan yerel sanat eserlerine, hatıra objelerine kadar bulabileceğiniz birçok atölye ve mekanla dolup taşıyor.

sarajevo 10
sarajevo 10

Mostar’ın hakim tepesi “Hun” a baktığınız zaman büyük bir haç ile karşılaşırsınız. Merhum Aliya İzzetbegoviç ve Hırvat komutan arasında geçen konuşmanın adresi burasıdır. Şöyle ki; Bosna Savaşı esnasında Mostar şehrinde Hırvat komutanla görüşen Aliya İzzetbegoviç’ e, komutan, tehdit havasında dağın tepesine dikilen devasa büyüklükteki haçı göstererek “Bak, biz haçı nasıl diktik. Şimdi sizin hilâlden daha yukarıda bir haçımız var. Bunu kaldırmaya gücünüz yeter mi?” diye manalı bir soru sorar. Aliya İzzetbegoviç de, bu söz karşısında meseleyi gülümseyerek geçiştirir, “Hele bir gün geceye dönsün” der. Akşam karanlığı basınca da onu dışarıya davet edip şehadet parmağını göğe kaldırarak tüyleri diken diken eden şu sözleri söyler: “Sayın komutan, şimdi sen de bir semaya bakıver! Şu hilâli ve yıldızı görüyor musunuz? Senin onları yok etmeye gücün yeter mi? Ne kadar yükseklere haç dikseniz de onu geçemezsiniz ve asla onu oradan da indiremezsiniz. Onlar semada olduğu müddetçe biz de inşallah varlığımızı devam ettireceğiz!..”

sarajevo 11
sarajevo 11

Suyu derin ve sakin akan, sokaklarında Akdeniz havası hissedebileceğiniz, buram buram Osmanlı kokan, tarihten bir ses işitebileceğiniz ve bol bol doğa resimleri çekebileceğiniz Mostar her şeyi ile sizi beklemekte…

Bunlar da ilginizi çekebilir:

Mostar Köprüsü Gezi Rehberi

Helal!
Helal! Bayıldım! Haha! Vay be! Üzüldüm! Kızdım
251

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin