pavlovun köpeği nedir - pavlovun köpeği kim buldu - pavlovun köpeği karikatür - pavlovun köpeği
pavlovun köpeği nedir

Ivan Pavlov bir Rus fizyolog ve kimyacıdır. Onun adını, tarihe geçen deneylerinden biri olan ve fizyolojik psikoloji alanında incelenen “Pavlovun Köpeği” deneyi ile duyarız. Aslen Pavlov, bu deneye başlarken hedefi tamamen farklıydı; kendisi yalnızca köpeklerin sindirim sistemi üzerine çalışmalar yapmaktaydı. Sonrasında bu çalışmaları beklenmedik bir şekilde yön değiştirdi ve bugün davranışçı yaklaşım ilkesinin temellerini oluşturan deney haline geldi.

Pavlov çalışmalarına başladığı sırada bir kimyager olarak köpek salgı bezlerini, sindirim sistemini ve bunlar arasındaki ilişkiyi inceliyordu. Araştırmaları sonucunda ulaştığı ilk bulgu, midedeki sindirimin başlamasından önce ağızdaki tükürük bezlerinin çalışması gerektiği idi. Ona göre; otonom sinir sistemi midede başlayan sindirimle ağızda başlayan sindirimi ilişkilendirmişti.

Peki nasıl oldu da bu sindirim sistemi araştırması Dünyaca ünlü “Pavlovun Köpeği” deneyine dönüştü? Ulaştığı ilk bulgulardan memnun olan Pavlov, bundan sonra çeşitli uyarıcıların sindirim sistemi üzerindeki etkisini görmek istedi. Sonrasını basitçe anlatmak gerekirse, başlangıçta yalnızca köpeğine biftek veren Pavlov, ardından köpeğe yemek verirken aynı anda bir zil çalmaya başladı. Zil uyaranından önce yalnızca yemeği görünce salya akıtan köpek, bir süre sonra yalnızca zil çalındığında da yemeği görmeksizin salya akıtmaya başladı.

pavlovun köpeği karikatür
pavlovun köpeği karikatür

“Bak şimdi Pavlov’a ne yaptıracağım: Ben salya akıtacağım o da gülümseyip defterine bir şeyler yazacak.” (Köpeğin de Pavlov’a şartlı refleks uyguladığını anlatan bir gönderme.)

Deney sonucunda Pavlov, hem klasik koşullanma kavramını keşfetti; hem de şartlı refleks sırasında yanlış uyarıcılar vermeye devam ederseniz bu refleksin kaybolacağını bulmuş oldu.

1903 yılında bu çalışmasını bilim dünyasına arz eden Pavlov, bundan bir sene sonra Nobel Tıp Ödülü kazandı. Ancak ödülü kazanma hikayesi de oldukça ilgi çekiciydi çünkü Pavlov’a verilen ödül şartlı refleksi bulduğu için değil sindirim sistemi üzerine yaptığı çalışma için verilmişti.

Yıllar ilerledikçe bilim de diğer her şey gibi ilerleme kaydetti ve Pavlov’un aslında ne kadar büyük bir buluşa imza attığı ortaya çıktı. Neticesinde deney, “Pavlovun Köpeği” olarak adlandırıldı ve fizyolojik psikolojinin temellerinden sayıldı. Aynı zamanda dilimizdeki “dereyi görmeden paçaları sıvamak” deyiminin bir eş anlamlısı olarak “Pavlov’un köpeği gibi” deyimi ortaya çıktı. Bu deyim bir işin neticesini ya da kesinliğini görmeden harekete geçmek anlamına gelir. Ayrıca Sagopa Kajmer adlı rap sanatçısının da aynı adlı bir şarkısı vardır. Şarkıya şuradan ulaşabilirsiniz.

Helal!
Helal! Bayıldım! Haha! Vay be! Üzüldüm! Kızdım
2113

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin