performans sanatları

Performans sanatı yaygın olarak kabul edilmekte olan görüşe göre 1960’lı yıllarda ortaya çıktı. Bu sanatı diğer sanat dallarından ayıran en temel özellikler ise sanatın, izleyicinin karşısında gerçekleştirilmesi ve her şeyin anlık olarak yaşanması. Bu sanat türünün çarpıcı olmasının en önemli sebebi de toplumsal, siyasal ve kültürel bütün alanlarda bir başkaldırı niteliği taşımasıdır. Bir ressamın eseri tablosu, bir müzisyenin eseri bestesi, bir şairin eseri şiiri ve bir performans sanatçısının eseri ise bedeni ve tüm benliğidir. Bu yazımızda performans sanatında icra edilen unutulmaz ‘eserleri’ inceleyeceğiz.

1- Marina Abramovic – Rhtyhm 0

marina abramovic
marina abramovic

Performans sanatının en popüler isimlerinden biri olan Marina Abramovic, 1979 yılında performans sanatının en unutulmaz eserlerinden birini ortaya koydu. Abramovic, performans esnasında kendisine yapılan hiçbir şeye tepki vermeyecek ve öylece duracaktı. Bu esnada masada, izleyicilerin Abramovic’in üzerinde kullanabilmeleri için tabancadan bıçağa, çiçekten kırbaca kadar birçok farklı materyal bulunmaktaydı. Gösterinin ilk anlarında sanatçının yüzüne dokunmak, itmek gibi hafif sayılabilecek fiziksel davranışlar uygulanırken Abramovic’in tepkisizliğini gören izleyiciler kontrolden çıktı. İlk olarak birkaç kişinin cinsel saldırıları şeklinde başlayan hareketler, bıçak ile Abramovic’i yaralamaya kadar devam etti. Bu esnada zıt görüşlü olan bir grup ise sanatçıya çiçek uzatmaya, sarılmaya ve sanatçıyı, kontrolden çıkmış olan kişilere karşı korumaya başladı. 6 saat süren bu performansta bir izleyicinin tokadı ile başlayan süreç, insanların güç elde edince neler yapabileceklerinin en büyük kanıtı oldu.

2- Petr (Pyotr) Pavlensky – Financial Fire

petr pavlensky bank
petr pavlensky bank

Geçtiğimiz yıl Ekim ayında Rus sanatçı Petr Pavlensky, Fransa’da çarpıcı bir performans sanatı icra etti. Rusya’da yaptığı eylemlerden dolayı sınırdışı edilen sanatçı, Fransa’da siyasi sığınmacı olarak yaşamını sürdürüyordu. Pavlensky, eşi ile birlikte Fransa’da gerçekleştirmiş olduğu son performansında Paris Merkez Bankası’nı ateşe verdi. Bu eyleminde, tüm yönetimi ve gücü elinde bulundurmakta olan finans dünyasını protesto ettiğini belirten performans sanatçısı, eylemini 1789 yılında ihtilalciler tarafından yakılmış olan Bastille Hapishanesi olayına benzetti. Sanatçı ve eşi, polisler tarafından kamu malına zarar vermek suçu sebebi ile gözaltına alındı. Sonrasında sanatçı Pavlensky, Fransız mahkemesinin ‘Burası Rusya değil’ biçiminde yaptığı açıklama ile akıl hastanesine gönderildi.

3- Yoko Ono – Cut Piece

yoko ono cut piece
yoko ono cut piece

Japon müzisyen ve sanatçı Yoko Ono, neredeyse tüm dünyada John Lennon’ın eşi ve The Beatles’ın dağılmasına sebep olan kişi olarak bilinmekte. Fakat Ono’nun tartışmasız unutulmaz olduğu bir diğer şey ise onun eşsiz olan performans sanatı. Şüphesiz ki sanatçının en akıllara kazınan performansı, 1964 yılında gerçekleştirdiği Cut Piece adlı performansıydı. Feminist bir eylem olarak gerçekleştirilen bu performansta izleyicilere Yoko Ono’nun giysilerini kesmeleri için makas verilmişti. Sanatçının üzerindeki giysiye ufak kesikler atılarak başlayan süreç, izleyicilerin Ono’nun bütün giysilerini parçalaması ve sanatçının iç çamaşırlarıyla sahnede kalmasıyla son buldu.

Diğer çarpıcı performans sanatları ise şu şekilde;

Santiago Sierra – Tattoo

sierra tattoo
sierra tattoo

Marina Abramovic – Silent Heads

silent heads
silent heads

Chris Burden – Shoot

shoot
shoot
Helal!
Helal! Bayıldım! Haha! Vay be! Üzüldüm! Kızdım
4441

1 YORUM

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin