uluslararası hukuk ders notları - milletlerararası hukuk - uluslararası hukuk - hukuk - milletlerarası hukuk ders notları - hukuk ders notları - devletin yetkisi
uluslararası hukuk ders notları

Uluslararası Hukuk Ders Notları

Uluslararası Hukuk ders notları kapsamında hazırlamış olduğumuz bu yazımız, “Devletin Yetkisi” konu başlığının tüm detaylarını içermektedir. Önceki ders notumuz olan “Uluslararası Hukuk Ders Notları – 1” başlıklı yazımızda, “Uluslararası Hukuk” kavramından başlayarak “İnsancıl Müdahale” konu başlığı dahil olmak üzere tüm konuları anlatmıştık.

“Uluslararası Hukuk Ders Notları – 2” başlıklı bu yazımızda da yukarıda belirtmiş olduğumuz üzere “Devletin Yetkisi” konusunu işleyecek ve konuyla ilgili ders notlarını paylaşacağız.

Devletin Yetkisi

Devletin belli bir coğrafyada (genelde kendi ülke sınırları içinde olmak üzere bazen ülke sınırları dışında) kişiler, taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde yasama, yürütme ve yargıya ilişkin güç kullanabilmesi durumuna “Devletin yetkisi” denir.

  • Devletin yetkisi, Cezai ve Hukuki yetki olmak üzere ikiye ayrılır.
    •  Devletin Yetkisi hususunda dikkat edilmesi gereken asıl nokta devletin bu yetkileri;
    Ne Zaman, Nerede, Nasıl, Hangi şekilde, ne derede de kullanabileceğidir.
    •  Bu durum Uluslararası Hukuk’ta 5 temel prensiple düzenlenmiştir.

1) Ülkesellik

• Devlet, Cezai ve Hukuki konularda en geniş yetkilere kendi ülke sınırları içerisinde sahiptir.
– Bir hareketi suç olarak nitelendirip kanunlar koyarak ceza verebilir,
– Vergilendirme yapıp bu vergilerin değerlerini artırıp azaltabilir,
– Ülkeye girişlerde vize şartı getirebilir.
• Tabi ki bu yetkilerinde bir sınırı mevcuttur.
– İnsan hakları
– Bazı diplomatik muafiyetler
• Devletler, bazı durumlarda sınır aşırı mesafelerde sahip oldukları bir takım sınırlı yetkilere sahiptirler.
– Konsolosluk ve Büyükelçilik açmak,
– Kendine ait olmayan sularda bazı ekonomik hamleler yapabilmek. (Doğalgaz çıkarmak)

2) Vatandaşlık İlkesi

• Bir kişi, kendi ülkesinin sınırları içinde bulunmasa bile, vatandaşlık bağı devam ettiği sürece kendi ülkesinin ceza yasaları ile bağlıdır, yasaları ihlal edemez.
• Şayet bir ihlal gerçekleşirse, kendi vatandaşı nerelerde bulunursa bulunsun devlet, kendi yasalarını o vatandaş üzerinde uygulama hakkına sahiptir.

3) Koruma Prensibi

• Bir devletin iç ve dış çıkarlarına, ulusal güvenliğine zarara veren Nerede ve kim olursa olsun zarar verdiği devletin o kişiyi yargılama hakkı vardır.

4) Pasif Kişisellik

• Bir devlet, kendi vatandaşlarına karşı suç işleyen bir kişiyi Nerede ve Kim olursa olsun yargılama hakkına sahiptir.
• Lotus-Bozkurt Davası
– Türk-Fransız gemileri Çatışıyorlar (çarpışıyorlar) Türkiye Pasif Kişisellik prensibi gereği Fransızları yargılıyor. UAD, Türkiye’yi haklı buluyor.

5) Evrensellik Prensibi

• Korsanlık, uçak kaçırma, gemi kaçırma gibi suçlarda tüm devletlerin yargılama hakları vardır.

Uluslararası Hukuk’un bir “Devletin Yetkisi” bağlamında kabul ettiği bu beş prensibin çok önemli bir istisnası mevcuttur: Egemenlik.
• Bir devletin kendi yetkisini kullanması başka bir devletin egemenliğini ilgilendiriyorsa o devletin rızasına ihtiyacı vardır. Rızası olmadığı sürece o yetkisini kullanamaz. Dolayısı ile,
– Koruma Prensibi,
– Pasif Kişisellik Prensibi,
– Vatandaşlık Prensibi, Ua alanda kullanılmaz, yok hükmündedir.

Fakat bu üç prensipten Vatandaşlık Prensibine bir çözüm yolu olarak “Suçluların İadesi prensibi” getirilmiştir.

Suçluları İadesi Prosedürü

• İade talebinde bulunan devlet ile iade talebinde bulunulan devlet arasında iki veya çok taraflı bir Uluslararası Antlaşma yapılmış olmalıdır. İadenin şartları bu andlaşmaya göre belirlenir.
– Devletler arasında bir antlaşma yoksa bile iade için karşılıklı rıza yeterlidir.
• İadeye konu olan suç her iki devletin yasalarına göre suç olmalıdır.
– Bu sebepten dolayı siyasi suçlular genelde iade edilmez.
• İade talebinde bulunan devlet, iadesi istenen kişi hakkında soruşturma açmış olmalıdır.
• İade talebinde bulunulan devlet, iadesi istenen kişiyi ister kendi yargılar isterse iade eder.
• Eğer iade edilecek kişinin, iade edileceği ülkede temel insan hakları ihlal edilecekse (İşkence,…) iade edilmez.

NOT 1:

İadesi istenen kişi, talepte bulunulan devletin vatandaşı ise genelde iade edilmez.

NOT 2:

  • Korsanlık suçu her ne kadar evrensellik prensibine tabii olsa da korsanlık suçunu işleyenleri yakalamak bir devletin egemenliğinin ihlalini gerektiriyorsa yine o devletten izin almak gerekir. Bu durumun dikkat edilmesi gereken iki önemli hususu vardır:
    • Eğer bir sıcak takip mevcutsa egemenlik çok kısa süreli olarak ihlal edilebilir.
    – Hemen egemenlik ihlal edilip, yapılması gereken yapılıp bir an önce egemenliği ihlal edilen devletin kara suları terk edilir.
    • Korsanlar fark edildiğinde bir devletin kara suları içindelerse o devletten rıza alınmalıdır.

Uluslararası Hukuk Tüm Ders Notları

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 1

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 2

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 3

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 4

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 5

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 6

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 7

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 8

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 9

Helal!
Helal! Bayıldım! Haha! Vay be! Üzüldüm! Kızdım
61

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin