avrupa insan hakları mahkemesi'ne bireysel başvuru - uluslararası hukuk ders notları - uluslararası hukuk
avrupa insan hakları mahkemesi'ne bireysel başvuru

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunabilmenin temel şartı İnsan Haklarını ihlal ettiği iddia edilen devletin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taraf olması gerekir.
– Burada özellikle yargı yetkisini tanıyıp-tanımadığını belirtmeye gerek yoktur. Çünkü Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf olan devletler direkt olarak yargı yetkisini de kabul etmiş sayılırlar.
• İkinci olarak incelenmesi gereken husus mahkemenin yetkisidir.
– Mahkemenin yetkisini başlık altında incelemek mümkündür.

a) Ratione Temparis (Zaman Bakımında)

– Bu yetki alanı geriye dönük başvuru yapılamaması konusunu düzenler.
– 1987 yılında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf olan devlete, 1987 yılından önce gerçekleştirmiş olduğu İnsan Hakları ihlalleri nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne dayanarak dava açılamaz.

b) Ratione Personae (Kişi Bakımından)

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireyler yahut Uluslararası Örgütler değil sadece devletler şikâyet edilir.

c) Ratione Loci (Yer Bakımından)

– İnsan Hakları ihlali taraf devletin yetkisi altında bulunan bir yerde gerçekleşmiş olmalıdır.
– Bu yetki alanı her zaman devletin sınırları olmak zorunda değildir. Devletlerin sınır aşırı yerlerde de yetkilerinin olduğu bazı durumlar mevcuttur.
– Toprak Parçası Olarak: Kıbrıs,
– Kişi Olarak: öcalanın yakalanıp Türkiye’ye getirilmesi,
– Kullanılan Araç Olarak: Saldırı yapmak üzere kalkış yapmış bir uçak

d) Ratione Materiae: (Konu Bakımından)

– Burada dikkat edilmesi gereken temel husus, mahkemenin davayı inceleyebilmesi için devletin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokollerde belirtilen haklardan birinin ihlal edilmiş olması gerekir.
– Ayrıca herhangi bir problem yaşanmaması için mahkemenin içtihatları incelenip mahkemenin ilgili hakkı nasıl değerlendirmiş olduğunun iyi bir şekilde tespit edilmesi gerekir.

• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Devletler arası başvuru yapılabileceği gibi bireysel başvuru da yapılabilir.
– Her gerçek kişi, kişi grupları, hükumet dışı kuruluşlar.
– Kamu Tüzel Kişiler Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne “Bireysel Başvuruda” bulunamazlar.

• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunulabilmesi için;

a) Anayasa mahkemesi de dahil olmak üzere tüm İç Hukuk yolları tüketilmelidir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne “İç Hukuk yollarının Etkisiz” olduğu gerekçesi ile iç hukuk yolları tüketilmeden de başvurulabilir.
– İç hukuk yollarının “Etkin” olup olmadığının tespiti Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne aittir.

b) İç hukuk yolları tükenmesinden sonra ortaya çıkan sonucun kesinleşmesinden itibaren 6 ay içinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurulması gerekmektedir.

– Başvurunun postaya verildiği gün 6 aylık süre diliminin içerisinde olmalıdır.

c) Başvurunun “Hakkın Kötüye Kullanılması” niteliğini taşımaması gerekir.

d) Davanın daha önce Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde ya da başka bir Uluslararası Örgütte görülmemiş olması ya da başka bir Uluslararası Mercie başvuruda bulunulmamış olması gerekir.

– Aynı anda hem Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne hem de Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitelerine başvuruda bulunulması durumunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne yapılan başvuru reddedilir.
– Ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi daha önce bir olaya karar vermiş veya yargılama yapmış olması durumlarında bir daha aynı olay için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuruda bulunulamaz.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin bir başvuruyu reddetmesine “karar-decision”, bir başvuruyu kabul edip yargılama yapmasına “judgment” adı verilir.

e) Yapılan başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmaması gerekir (Manifestly İll Founded)

f) Başvuranın kimliğinin belirli olması ve başvurunun yazılı olarak yapılması gerekir.

• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bir “Temyiz Mahkemesi” olmayıp bir “Tespit Mahkemesi” niteliği taşımaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kontrol ettiği durum alt mahkemelerin konu hakkında nasıl karar verdikleri değildir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Ek Protokolleri kapsamında bir ihlal var mı yok mu bu durumun tespiti ile ilgilenir.

Uluslararası Hukuk Tüm Ders Notları

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 1

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 2

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 3

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 4

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 5

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 6

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 7

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 8

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 9

Helal!
Helal! Bayıldım! Haha! Vay be! Üzüldüm! Kızdım
41

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin