uluslararası hukuk ders notları
uluslararası hukuk ders notları

Savaş – Silahlı Çatışma – İnsancıl Hukuk

Jus Ad Bellum (Kuvvet Kullanma Hukuku)

• Bu kavram savaş öncesi hukuku tanımlar.
• Savaşın nasıl açılacağını ve kuvvet kullanmanın hangi şartlarda gerçekleşeceğini belirtir.

Jus İn Bello (Savaş Sırasındaki Hukuk)

• Savaş sırasında uyulması gereken kuralları tanımlar.
• Savaşın “İnsancıl Hukuk” Kısmını oluşturan bölümdür.
• Savaşa sırasında uygulanacak olan hukukta esas kurallardan biri de “düşman bu kurallara uymasa bile yine de diğer tarafın bu kurallara uyma yükümlülüğünün kalkmamış” olmasıdır.
– Savaşanların korunması
– Sivillerin korunması
– Savaş esnasında canavarca hareket edilmemesi
– Esirlere iyi davranılması
– Savaşı bırakanlara iyi davranılması
– Oranlılık

Jus Post Bellum (Savaş Sonrası Düzen)

• Savaş sonrasında “adaletin kurulması” ile ilgili kısmı oluşturur.

Uzun tarihsel gelişim sonunda Cenevre Sözleşmesi ile “Savaş Hukuku ve İnsancıl Hukuk” düzenlenmiştir.

Cenevre Sözleşmesinde geçen 3 çeşit saldırı mevcuttur.

1) Savaş

• Savaş devletler arasında yaşanır.
• Her ne kadar savaş ilanı olmadan da savaş başlatılabilse de savaş başlatmanın temel kuralı “Savaş İlanıdır”.
• Savaş, barış yapmak, yok etmek, teslim olmak gibi durumlarda sona erer.

2) Silahlı Çatışma

Uluslararası Hukuk, uzun zamandır süregelen, minimum silahlı çatışma eşiğini geçen çatışmaları silahlı çatışma olarak tanımlar.
• Silahlı çatışma bir devletle ile olabileceği gibi devlet dışı unsurlar ile de gerçekleştirilebilir.
Uluslararası Hukukta silahlı çalışma ikiye ayrılır.

a) Uluslararası Silahlı çatışmalar

– Savaşa varmayan Uluslararası çatışmalar olarak da adlandırılır.
– Tek bir devletin sınırları içerisinde kalmayan iki devletin karıştığı silahlı çatışmalardır.

b) Uluslararası Nitelikte olmayan Silahlı Çatışmalar

– Tek bir devletin sınırları içerisinde kalmış, Örgüt-Devlet, Örgüt-Örgüt arası silahlı çatışmalardır.

3) İşgal

• Sürekli olması ve bir otorite (Efektif Kontrol) kurulması şartları aranır.
– İşgal ile istilayı ayıran temel fark budur.

• İşgal eden devletin sorumlulukları açığa çıkar.
Belirtilen 3 rejimde de olağanüstü hâl/rejim bulunmaktadır. Fakat bu durumda dahi temel insan hakları ihlal edilemez. İnsan Haklarına dair belli, ufak kesintiler gerçekleştirilebilir.
Silahlı çatışmada hala diplomatik ilişkiler ve ticaret devam ettirilirken savaşa halinin başlaması üzerine tüm diplomatik ilişkiler sona erdirilir.

Silahlı çatışma Uluslararası hukuka uzanan bir kapıdır. Basit isyanlara iç hukuk ile müdahale edilir. Bu yüzden “muharip” kategorisine girebilmek hayati önem taşır.

Muharip Sıfatı ve Önemi

• Bir kişinin muharip olup olmadığı tespit edilinceye kadar muharip kategorisinde kabul edilir.
• Muharip sıfatına sahip olmayan kişiler “Savaş esiri statüsünden yararlanmazlar” direkt olarak isyan ettikleri devletin iç hukukuna göre yargılanırlar. Eğer suçlu bulunurlarsa yine iç hukuka göre cezalandırılırlar.

Muharip Olan kişiler

• Muharipler belirli ayırt edici özelliklere sahip olmalıdırlar
– Örgütlü Komite düzeni
– Çatışma Hukukuna uygun davranma
– Silahını açıktan taşıma
• Bu doğrultuda,
– Düzenli ordu mensuplar
– Milisler
– Gönüllüler
– Örgütlenmiş direniş mensupları, muharip sayılırlar.

Muharip Olmayan Kişiler

• Gerillalar
– Muharip Seviyesi Kazanmak Üzereler
• Sözleşmeli Askerler
– Muharip Seviyesi Kazanmak Üzereler
– Paralı Askerler
• Casuslar
• Yabancı Gönüllüler
• Muharip kriterleri taşımayan “düzenli ordu mensupları”

Koruma Yükümlülüğü

a) Hastalar, yaralılar ve kazazedeler

• Hasta, yaralı ve kazazedelere işkence yapılamaz.
• Dost-düşman ayırmadan Tıbbi müdahaleye ihtiyacı olduğu zaman yardım edilmelidir.

b) Savaş Esirleri

• Savaş esirlerine işkence yapılamaz.
• Onur kırıcı hakaretlere tabi tutulamaz.
• Çatışmalar bittiği anda serbest bırakılmaları gerekir.
• Sorgulamalar, rütbe-doğum tarihi- kimlik bilgileri gibi sorulardan ibarettir.

c) Siviller

• İhtiyaçları olduğu taktirde her türlü tıbbi yardımda bulunulmalıdır.
• İnsani muameleye tabi tutulmaları gerekir.
• Hayatlarını devam ettirebilecekleri asgari şartlar sağlanmalıdır.

d) Savaşın Yıkıcılığı

• Gereksiz şiddetin önlenmesi gerekir.
– Her türlü silah kullanılamaz
• Güveni suistimal etmek yasaktır.
– Öncelikle beyaz bayrak sallayıp ardından saldırmak,
– Pusu atmak,
– Casusluk faaliyetleri,
• İzin verilen hareketler
– Kamuflaj,
– Sahte bilgilendirme,
– Dikkati dağıtmak amacıyla sahte atış yapılması vs.

e) Hedef ayrımı yükümlülüğü

• Savaşırken sivil asker ayrımı yapılmalıdır
• Haritadan silmek amacıyla yapılan saldırılar yasaktır.
• Bazı çok özel askeri operasyonlarda siviller feda edilebilir!

Uluslararası Hukuk Tüm Ders Notları

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 1

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 2

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 3

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 4

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 5

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 6

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 7

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 8

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 9

Helal!
Helal! Bayıldım! Haha! Vay be! Üzüldüm! Kızdım
31

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin