uluslararası ceza hukuku
uluslararası ceza hukuku

Uluslararası Ceza Hukuku

1) Kısa Kısa Tarihçe

Uluslararası Ceza Hukuku savaş zamanındaki bazı suçları konu alır.
Uluslararası Ceza Hukukunda sadece bireyler yargılanır. Devletlerin yargılanma gibi bir durumu söz konusu değildir.
• 1948 tarihli “Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi” ile birlikte soykırım suçuna ilişkin davalara devletlerin kendi iç mahkemelerinin bakması kararlaştırıldı.
– Burada dikkat edilmesi gereken husus temel kural iç mahkemelerin yargılama yapması olsa da duruma göre, yetersizliğe göre “Uluslararası Toplumun” olaya müdahale edeceğinin kabul edilmiş olmasıdır.
– Bu duruma da verilebilecek en güzel örnek 1945 Nurnberg ve Tokyo Mahkemeleridir.
• 2000’li yıllara kadar Uluslararası alanda yetkili bir ceza mahkemeleri kurulamamıştır. 2000’li yıllar ile birlikte “AD HOC” (Geçici Mahkemeler) kurulmuştur.
– Geçici mahkemeler, olayların üzerine o olayı çözmek üzere kurulan mahkemelerdir.
• 1998 yılında Roma Statüsü kabul ediliyor.
• 2002 yılında da Roma Statüsüne bağlı olarak Uluslararası Ceza Mahkemeleri kuruluyor. Bu şekilde tarihte ilk defa kalıcı bir Uluslararası Ceza Mahkemesi kurulmuş oluyor.
Uluslararası Ceza Mahkemesi Lahey’de bulunmaktadır.

2) Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne Kabul Edilebilirlik Şartları

a) Zaman Bakımından (Ratione Temparis)

• Bir bireyin Uluslararası Ceza Mahkemeleri’nde yargılanması için aranan ilk şart taraf olma şartıdır. Taraf olma şartı sağlandıktan sonra dikkat edilmesi gereken husus ise taraf olma şartının ne zaman sağlandığıdır.
– Sözleşmeye taraflık şartının gerçekleşme tarihi 2017 olan bir devletin vatandaşı 2017 yılından önce Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin konu kapsamında giren suçları gerçekleştirdiği takdirde Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde yargılanmayacaktır.

b) Mahkemenin Yetkisi

• Burada incelenen husus mahkemelerin hangi bireyleri yargılayacağına ilişkindir.
• Mahkeme, aşağıda durumlarda yargı yetkisine sahiptir.
– İlgili Suçu/suçları işleyen bireyin devleti taraf ise,
– İlgili Suçun/suçların işlendiği devlet taraf ise,
– İlgili Suçun/suçların işlendiği devlet, sözleşmeye taraf olmamakla birlikte olay anından önce, olay anında ya da olay anından sonra mahkemenin yargı yetkisini tanımış ise.
• Güvenlik Konseyi, Uluslararası Ceza Hukuku’nun konusuna gire suçların işlendiğini düşündüğü herhangi bir bireye 7. Başlık altında müdahale edip yargılanmak üzere Uluslararası Ceza Mahkemelerine “havale” edebilir.

c) Yargılanma Sürecinin Başlaması

• Sözleşmeye taraf olan devletlerden biri, bir bireyin Uluslararası Ceza Hukuku’nun konusu dahilinde olan bir suçun işlendiğini ihbar edebilir.
• Propio Motu
Uluslararası Ceza Mahkemesi Savcısı Re’sen müdahale edebilir.
• Güvenlik Konseyi Uluslararası Ceza Mahkemesi Savcısına suç duyurusunda bulunabilir.

d) Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Yargı Yetkisi Tamamlayıcı Bir Yetkidir.

• Suçlanan kişinin hakkında yerel mahkemelerde halen devam eden bir dava mevcutsa Uluslararası Ceza Mahkemesi davaya bakmaz.
Uluslararası Ceza Mahkemesi’nden önce yerel mahkemelere başvurmak gibi bir zorunluluk yoktur.

e) Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne Hangi Suçlar için gidilebilir?

• Uluslararası Ceza Hukukunun Konusuna giren suçlar,
– Soykırım Suçu
– Savaş Suçları
– İnsanlığa Karşı Suç
– Saldırı Suçu

• Savaş Suçları (8. Madde)
– Savaş Suçun işlenmiş olması için “İnsancıl Hukukun” ağır bir şekilde ihlal edilmiş olması gerekir.

• İnsanlığa Karşı Suç (7. Madde)
– Savaş Suçlarının “Sistematik ve Yaygın” olarak işlenmesi durumunda ortaya çıkan suçtur.

• Soykırım suçu (6. Madde)
– İki unsuru vardır.
– Objektif unsur, bir grubu toplu öldürmek olarak tanımlanır.
– Sübjektif unsur ise “Özel Bir Kastla” (Dolus Specialis) öldürmek olarak tanımlanabilir.

• Saldırı Suçu
– Roma Statüsünün asıl metninde bulunmamaktadır.
Kuvvet kullanma hukukuna aykırı bir şekilde savaş başlatmak, başka bir ülkeyi istila etmek temel olarak “Saldırı Suçunun” konusunu oluşturur.
– 2010 Kampala Konferansı’nda “Saldırı Suçu” Ek Protokol ile Statüye eklenmiştir.
– Ek Protokolün, 30 üye devletin onay belgelerinin depozitere tevdi etmesinden sonra üye devletlerin 2/3 çoğunlukla mahkemenin “Saldırı Suçu” yetkisini aktif hale getirmesi ile yürürlüğe gireceği kabul edilmiştir.
– Devlet liderleri, Üst düzey askeri yetkililer, Savaş Kararının alınmasında efektif kontrolü olan askeri ve siyasi kişiler Saldırı Suçunu işleyebilecek olan kişiler olarak belirtilmektedir.
– 17 Temmuz 2018’den itibaren Saldırı Suçlarının yargılanması adına mahkeme yargı yetkisini elde etmiştir.
– Bu sürecin atlatılmasından sonra “Esas” kısmına geçilir. Esas kısmı direkt olarak “Tipiklik” ile ilgilidir.

Uluslararası Hukuk Tüm Ders Notları

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 1

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 2

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 3

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 4

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 5

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 6

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 7

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 8

Uluslararası Hukuk Ders Notları – 9

Helal!
Helal! Bayıldım! Haha! Vay be! Üzüldüm! Kızdım
5

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin