vitamin mineral takviyesi
vitamin mineral takviyesi

Besin destekleri; içeriğinde bir veya daha fazla vitamin, mineral, bitki özütü, aminoasit, yağ asidi veya/ve karbonhidrat çeşidi olan ve diyeti iyileştirmeyi amaçlayan ürünlerdir. Bu ürünler tablet, toz, kapsül, solüsyon şeklinde bulunabilir. Amaçları diyetin eksikliklerini gidermek, diyeti iyileştirmektir. Başlı başına diyetin yerini tutamazlar. Sağlıklı bir diyet tüketerek vitamin mineral takviyesi almaya gerek kalmayabilir. Ülkemizde ve dünyada en sık kullanılan besin destekleri vitamin ve mineral destekleridir.

Her bireyin vitamin ve mineral gereksinimi farklıdır. Bunlar bireyin yaşı, cinsiyeti, vücut ağırlığı ve fizyolojik durumuna göre farklı gereksinim değerlerine sahiptir. Bu yüzden beslenme düzeni incelenmeden vitamin mineral takviyesi almak doğru değildir. Örneğin; gebeliğe hazırlık, gebelik, gebelik sonrası emziklik dönemlerinde bu takviyelerin alım miktarları değişmektedir. En yaygın görülen besin ögesi eksiklikleri demir, kalsiyum, iyot, D vitamini, B12 vitamini ve folik asit yetersizlikleridir. Peki bu yetersizlikler hangi sebeplerle oluşmaktadır? Şimdi bunları ayrı ayrı ele alalım.

Bu yetersizliklerin sebepleri nelerdir? 

Yetersiz besin alımı, dengesiz beslenme, yaşlılık, gebelik, emziklilik, alkol kullanımı, vejetaryen beslenme, sağlık durumu nedeniyle gereksinim artabilir. Besin ögelerinin sindirimi, emilimi ve taşınmasını azaltan ilaç kullanımı (antasitler, antibiyotikler, laksatifler, diüretikler), ameliyat geçirmiş olmak, kadınlar için menapoz sonrası kemik kaybı fazla olması, besin alımını engelleyen alerjik hastalıklar, bir hastalığa bağlı beslenme (nutrisyon) tedavisi alınması yetersizliklerin yaygın sebepleridir.

Demir 

Demir eksikliği anemisi ve demir yetersizliği ülkemizde yaygın bir beslenme sorunudur. Doğurganlık çağındaki kadınlar, gebe ve emziren anneler, bebekler, çocuklar ve yaşlılar risk gruplarını oluşturur. Besinsel olarak başlıca demir kaynakları; yumurta, et ürünleri ve kurubaklagillerdir. Bu besinleri tüketmenin yanında risk gruplarındakilerin takviye alması gereken durumlar olabilir. Çay ve kahve tüketimi yemeklerden en az 45 dk önce veya sonra yapılması ile önlem alınabilir. Fazla alımı toksik etkide bulunur. Bu yüzden demir takviyesi için doktora danışılmalı.

D vitamini

D vitamini kaynağı güneştir. Ancak burada güneşe direkt olarak temas etmek önemlidir. Pencere camları güneş ışınları sayesinde deride D vitamini oluşumuna engel olur. Güz ve bahar aylarında her gün yarım saat kadar güneşli ortamda bulunmaya, yaz aylarında sabah 10-11 öğlen 16.00’dan sonra yapmaya dikkat edilmelidir.

Folik asit

Folik asit kaynakları yeşil sebzeler, kurubaklagiller, organ etleri en iyi besinsel kaynaklarıdır. Folik asit bebeklerde nöral tüp defekti gelişmemesi açısından önemlidir. Bu sebeple planlı gebeliklerde gebe kalınmadan 3 ay önce folik asit alınması gerekir. Çünkü nöral tüpün kapanması 4. haftadan sonra tamamlanır daha sonra alınan folik asidin etkisi yoktur.

B12 vitamini

B12 hayvansal kaynaklı besinlerde olduğundan vejetaryenlerde eksikliği görülür. Bu yüzden mecburen takviye alımı önerilir.

İyot

Sorun sadece gözle görülen bir guatr olgusundan çok iyot yetersizliğine bağlı fiziksel ve mental gelişme geriliğine neden olmasıdır. İyot yetersizliği önlenebilir mental geriliğin nedenidir. Ağır durumlarda sağırlık ve dilsizlik, kretinizm ve düşük, erken doğum, ölü doğum ve doğumsal bozuklukların artmasında etkendir.
Ülkemizde iyot yetersizliğine bağlı bozuklukların önemli bir halk sağlığı sorunu olduğu bölgesel ve ulusal düzeyde yapılan araştırmalarla ortaya konulmuştur. Sorunun çözümü iyotlu tuz kullanılması ile mümkündür. Tuzun saklanma şekli de bileşimini etkilemektedir. İyot ışıktan etkilendiği için cam tuzluk kullanılmamalı, hava almamalı ve ışık görmemelidir.

ADA – Amerika Diyetisyenler Derneği’nin (ADA) vitamin ve mineral besin desteklerinin kullanımına yönelik durum raporunda optimal sağlığın sürdürülmesinde ve kronik hastalık riskinin azaltılmasında besin çeşitliliğini sağlayarak yeterli besin ögelerinin alınmasının en iyi yol olduğu belirtilmektedir. Özellikle dört temel besin grubu (Süt grubu, et-yumurta-kurubaklagil grubu, sebze ve meyve grubu, ekmek ve tahıl grubu) bakımından zengin örüntüsü olan bir diyet ile, besin desteği kullanmadan, makro ve mikro besin ögelerini optimal düzeyde almamız olasıdır.

Vitamin mineral takviyesi fazla alınırsa sağlık sorunlarına yol açabilir. Besinlerin, ilaçlarla etkileşime girebildiği unutulmamalı bu yüzden doktorunuza ve diyetisyeninize/beslenme uzmanınıza danışmadan bilinçsizce tüketilmemeli.

Sağlıkla, sevgiyle…

Helal!
Helal! Bayıldım! Haha! Vay be! Üzüldüm! Kızdım
821

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin